«Προχωρώντας και αναθεωρώντας», Νίκος Μπίστης (Πόλις)

του Κώστα Γιαννακίδη 31/01/2011

• 

Αρκετά από τα βιβλία των Ελλήνων πολιτικών εφοδιάζονται με ένα σπάνιο πλεονέκτημα: τελειώνεις μαζί τους σε δευτερόλεπτα. Μερικές φορές χρειάζεται μόνο να πολλαπλασιάσεις το όνομα με την περίληψη του οπισθόφυλλου και στο γινόμενο έχεις το περιεχόμενο. Το βιβλίο του Νίκου Μπίστη δεν ανήκει σε αυτήν την κατηγορία. Το βιβλίο του Μπίστη έχει άλλο πρόβλημα. Η ένταση των γεγονότων και η προσωπική αφήγηση της ιστορίας σε υποχρεώνουν να παραβλέψεις τη λογοτεχνική αξία του κειμένου. Και όμως, χάρη στο κείμενο μπορείς να ανέβεις στον ιμάντα που μεταφέρει θέσεις, απόψεις, περιστατικά και να κυλήσεις για 700 σελίδες. Εξ όσων γνωρίζω ο Μπίστης δεν έχει γράψει λογοτεχνία. Κακώς. Θα είχε περισσότερους φίλους-το μόνο βέβαιο.

Το «Προχωρώντας και αναθεωρώντας» είναι μία ογκώδης και γοητευτικά καλογραμμένη πολιτική αυτοβιογραφία του Νίκου Μπίστη. Και αυτό, πιστέψτε με, δεν έχει καμία σχέση με την άποψη που μπορεί να διατηρείτε για τη διαδρομή του συγγραφέα στα δημόσια πράγματα. Ομως φαίνεται ότι και οι 700 σελίδες γράφτηκαν για αυτήν την καταραμένη άποψη που θρέφει ο πολίτης και στοιχειώνει τον πολιτικό. Ισως και να κάνω λάθος, αλλά διαβάζοντας το βιβλίο αισθάνθηκα ότι ο Μπίστης χρησιμοποιεί κάθε λέξη ως ψηφίδα για να φτιάξει την εικόνα του αριστερού που ακολούθησε το αυτονόητο: τοποθέτησε τις προσωπικές αρχές πάνω από τις κομματικές φόρμες. Δεν απολογείται, αλλά προσπαθεί να δικαιολογήσει τις επιλογές του. Για ποιο λόγο; Μάλλον αδικεί τον εαυτό του. Η εξέλιξη, η αλλαγή, ακόμα και η μεταμόρφωση, είναι οι αρτηρίες της προόδου. Και η παραδοσιακή Αριστερά είναι πιο στατική και από μουσείο-τουλάχιστον τα μουσεία αλλάζουν εκθέσεις! Στις εμμονές μας μπορούμε να βρούμε πολλά από τα αίτια της σημερινής κατάπτωσης. Επίσης στις παρυφές του ψυχογραφήματος κινούνται οι αναφορές του συγγραφέα στην υπουργική του θητεία. Σα να μην το το έχει πιστέψει, λες και πρέπει να δώσει εξηγήσεις σε έναν αριστερό σκελετό που κρύβεται στη ντουλάπα του. Ομως ο πολιτικός δεν κρίνεται για τη συμμετοχή του στην εξουσία, αλλά για τον τρόπο με τον οποίο τη διαχειρίστηκε. Και νομίζω ότι ο Μπίστης ήταν αξιοπρεπής σε αυτό.

Υπάρχουν, λοιπόν, κεφάλαια που αισθάνεσαι ότι όσο τα διαβάζεις, ο Μπίστης είναι δίπλα σου και διηγείται συνθήκες και γεγονότα. Και μετά φεύγει από το δωμάτιο, αλλά ξαφνικά βλέπεις το κεφάλι του να προβάλλει από το κούφωμα της πόρτας για να δει την αντίδραση σου. Σε μερικά κεφάλαια ο Μπίστης συμπεριφέρεται σαν τον ανασφαλή εραστή που κάθε δύο λεπτά ρωτάει την ερωμένη του αν της αρέσει. Βέβαια αυτή η γραφή σου κλέβει συμπάθεια προς όφελος του πολιτικού, ειδικά όταν πατάς σε κουτάκια όπως «το δύσκολο αλλά καθόλου βρώμικο '89» ή στο άλλο για τον Σημίτη. Είναι από τα θέματα που ανοίγεις τα χέρια και δεν ξέρεις αν θέλεις να αγκαλιάσεις ή να στραγγαλίσεις τον συγγραφέα. Ειδικά αυτή η πολιτική εμμονή με τον Σημίτη, πέρα από τον τεράστιο εκνευρισμό που προκαλεί η απενοχοποίηση του «εκσυχρονισμού», ακυρώνει σε μεγάλο βαθμό την πίστη στη δυναμική της κοινωνίας. Ο Σημίτης είναι, όχι ο Λένιν! Και αν τελικά ήταν αμέτοχος των ευθυνών για το πάρτι που έγινε κάτω από τη μύτη του, τότε εγκαλείται είτε ως αφελής, είτε ως ανεπαρκής. Ομως εντάξει, ο φακός εστιάζει στον Σημίτη για να φύγει από το πλάνο η «πασοκίλα». Αυτήν ο Μπίστης την απεχθάνεται αν και πορεύτηκε μαζί της. Κατανοητό. Ο Μπίστης δεν έγινε ποτέ ΠΑΣΟΚ. Το ίδιο και ο Σημίτης. (Παρεμπιπτόντως, μη ξεχάσετε να υπογραμμίσετε ένα απολαυστικό σημείο όπου ο συγγραφέας περιγράφει τον μέσο Πασόκο. Η περιγραφή είναι τόσο εύστοχη και καυστική που γελάς χαιρέκακα.)

Να διαβάσετε το βιβλίο και για την ενδιαφέρουσα ματιά του στην ιστορία των τελευταίων σαράντα χρόνων. Διευρυμένη οπτική που πετάει από πάνω της τον δογματικό κορσέ της Αριστεράς. Σκέψη προοδευτική που επενδύεται με ρεαλισμό. Ενίοτε ο σκοπός αγιάζει τα μέσα. Πολιτική που προσαρμόζεται, διαπραγματεύεται και κάνει μικρά βήματα προς προοδευτική κατεύθυνση. Αλλά έτσι δεν προσδιορίζεται η σοσιαλδημοκρατία; Νομίζω ότι αν σώνει και καλά ο Μπίστης πρέπει να κατηγορηθεί για κάτι, αυτό είναι η «ατολμία» του. Χρειάστηκε 30 χρόνια για να παραδεχθεί ότι είναι σοσιαλδημοκράτης.
 

Φώτης Κουβέλης: Όχι στις περικοπές των κοινωνικών επιδομάτων

Θεσσαλονίκη

Σκληρή κριτική στις δηλώσεις του Γ. Παπακωνσταντίνου για νέα μέτρα ύψους 12 δισ. ευρώ τη διετία 2012-2014, που θα περιλαμβάνουν και την περικοπή κοινωνικών επιδομάτων, άσκησε από τη Θεσσαλονίκη ο πρόεδρος της Δημοκρατικής Αριστεράς Φώτης Κουβέλης.

"Να μη διανοηθεί η κυβέρνηση να παρέμβει μειώνοντας τις κοινωνικές δαπάνες ή αναδιαρθρώνοντας, για δήθεν μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, να τις περιορίσει ή να τις αφήσει στα ίδια επίπεδα", τόνισε ο Φώτης Κουβέλης.

Σημείωσε δε, ότι αυτό που χρειάζεται τώρα είναι γενναία ανακατανομή δαπανών υπέρ της λήψης πραγματικών μέτρων προστασίας. "Σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες, τα επιδόματα ανεργίας (μαζί με τα επιδόματα παιδιού, τα επιδόματα κατοικίας και τα επιδόματα στήριξης των χαμηλών εισοδημάτων) παίζουν το ρόλο «κοινωνικού αμορτισέρ», απορροφώντας τους κραδασμούς της οικονομικής κρίσης. Στη χώρα μας, τα κενά προστασίας είναι τρομακτικά", επισήμανε.

Το μέτωπο κατά του Μνημονίου

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΓΙΑΝΝΟΥΛΟΠΟΥΛΟΥ

Το λένε όλες οι δημοσκοπήσεις, το έδειξαν οι πρόσφατες αυτοδιοικητικές εκλογές, το επιβεβαιώνουν τα λόγια των ανθρώπων κάθε μέρα: στην Ελλάδα υπάρχει ένα διογκούμενο και σαφώς πλειοψηφικό κίνημα εναντίον του Μνημονίου και των μέτρων που παίρνονται κατά παραγγελία του.

Τούτου δεδομένου, όλοι οφείλουμε να απαντήσουμε στο εξής ερώτημα: είμαστε υπέρ ή κατά του Μνημονίου;

Η Ιστορία μάς διδάσκει ότι τέτοιου είδους διλήμματα τίθενται όταν έρχεται η στιγμή της αλήθειας, δηλαδή όταν διακυβεύεται κάτι αφάνταστα σημαντικό. Και κατά γενική ομολογία, αυτό συμβαίνει σήμερα. Συνεπώς, σε τελική ανάλυση, ο καθένας καλείται να πει το μεγάλο ναι ή το μεγάλο όχι. Αλλά εδώ προκύπτει μια αντίφαση: πριν φτάσουμε στην τελική επιλογή με όρους άσπρου-μαύρου, θα πρέπει να προηγηθεί μια κριτική επεξεργασία των επιμέρους στοιχείων, που αναγκαστικά συγκρούεται με τη μονόχρωμη σκέψη προς την οποία οδεύουμε. Προφανώς αυτά τα δύο δεν πάνε μαζί. Επειδή όμως η πολιτική δεν είναι μόνο διανοητική άσκηση αλλά και πράξη, η αντίφαση αποδεικνύεται μη θεραπεύσιμη και η μόνη λύση που μπορώ να σκεφτώ είναι απλώς να συνειδητοποιήσουμε το πρόβλημα. Κι όποτε η συζήτηση πλησιάζει επικίνδυνα το ένα ή το άλλο άκρο, να χτυπάμε το καμπανάκι.

Στην Ελλάδα γέρνουμε προς το μανιχαϊσμό του άσπρου-μαύρου και κατ' επέκταση αποδίδουμε στα δύο αντιμαχόμενα στρατόπεδα μια ομοιογένεια που συχνά δεν υπάρχει, ενώ οι αφηρημένες γενικεύσεις τις οποίες διακινεί ο πολιτικός λόγος γίνονται ακόμα πιο ανθεκτικές στον έλεγχο της κριτικής σκέψης, επειδή φορτίζονται συναισθηματικά. Μέσα από αυτό το πρίσμα, και με όρους ομοιογένειας-ανομοιογένειας, ας δούμε το μέτωπο κατά του Μνημονίου.

Πόσο ομοιογενές είναι; Ολοι μιλούν για τους αδικημένους χαμηλόμισθους και χαμηλοσυνταξιούχους. Και έχουν δίκιο. Στο πλευρό τους όμως συστρατεύονται πολλοί που διαχρονικά φέρουν μέρος της ευθύνης για την κακοδαιμονία αυτών που υποτίθεται ότι υπερασπίζονται: οι «φτωχοί» ελεύθεροι επαγγελματίες, οι περιπτεράδες και οι ταξιτζήδες και οι πάσης φύσεως επιχειρηματίες που αρνούνται να κόψουν αποδείξεις, τα ρετιρέ και οι αργόμισθοι του Δημοσίου, οι προμηθευτές με τα φουσκωμένα τιμολόγια και γενικώς τα τρωκτικά που με τον έναν ή τον άλλον τρόπο ροκάνιζαν επί δεκαετίες τα έσοδα του κράτους.

Πόσο ομοιογενείς είναι λοιπόν οι λόγοι απόρριψης του Μνημονίου; Πάλι πολλοί θα επικαλεστούν την περικοπή μισθών-συντάξεων και την πολιτική της λιτότητας σε συνδυασμό με τη μείωση του κόστους εργασίας που επέβαλε η κυρίαρχη σήμερα νεοφιλελεύθερη αντίληψη. Και θα έχουν δίκιο. Στην περίπτωση της Ελλάδας, όμως, πόσοι διαφωνούν με το νοικοκύρεμα -στο μέτρο που έγινε- της σπατάλης; Οσο γι' αυτούς που καταγγέλλουν την κυβέρνηση επειδή δεν πάταξε τη φοροδιαφυγή, στην ουσία διαμαρτύρονται όχι επειδή εφαρμόστηκε αλλά επειδή δεν εφαρμόστηκε το Μνημόνιο. Κι εκείνοι που το απορρίπτουν γενικώς και αορίστως θα πρέπει να γίνουν πιο σαφείς: υπήρχαν ή δεν υπήρχαν κοινωνικές ομάδες και συντεχνίες που όλα αυτά τα χρόνια έζησαν ζωή χαρισάμενη στην πλάτη των μισθωτών και των συνταξιούχων;

Θέλω απλώς να πω ότι το Μνημόνιο είναι κάτι σύνθετο που σηκώνει άλλοτε το γιούχα και άλλοτε το χειροκρότημα. Γι' αυτό οφείλουμε να είμαστε σαφείς ως προς το τι απορρίπτουμε, τι εγκρίνουμε και κυρίως γιατί. Μπορώ να καταλάβω την κριτική στην κυβέρνηση για πολλά πράγματα και κυρίως για την ολιγωρία της στο θέμα της φοροδιαφυγής, που επιτρέπει μέχρι και υποψίες για πολιτική βούληση να μη γίνει τίποτα. Αλλά πριν πάρουμε την τελική απόφαση υπέρ ή κατά του Μνημονίου, είμαστε υποχρεωμένοι να την αιτιολογήσουμε αντί να ρητορεύουμε.

---

Ο «Κυνόδοντας» υποψήφιος για Οσκαρ ξένης ταινίας

Η ταινία του Γ. Λάνθιμου είναι στις 5 υποψήφιες για το Οσκαρ ξένης ταινίας. Αυτή είναι η πρώτη φορά που ελληνική ταινία καταφέρνει να κερδίσει υποψηφιότητα καλύτερης ξένης ταινίας στα Όσκαρ, τα τελευταία 33 χρόνια.

"Είναι πάρα πολύ δύσκολο να βρεις τι να πεις σε μια τέτοια περίπτωση. Δεν ξέρω ακριβώς πως νιώθω. Είμαι σίγουρα ξαφνιασμένος και χαρούμενος. Σκέφτομαι τους συνεργάτες μου και είμαι περήφανος. Δεν ξέρω τι άλλο. Ίσως αυτό να μη μοιάζει πολύ με επίσημη δήλωση, αλλά είναι", ήταν η πρώτη αντίδραση του σκηνοθέτη.

Η πρώτη φορά που ελληνική ταινία προτάθηκε για Όσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ήταν το 1963, με την "Ηλέκτρα" του Μιχάλη Κακογιάννη. Στην ίδια κατηγορία έχουν βρεθεί επίσης τα "Κόκκινα φανάρια" (1964)του Βασίλη Γεωργιάδη, όταν το βραβείο απέσπασε το "8 ½" του Φεντερίκο Φελίνι, "Το χώμα βάφτηκε κόκκινο" (1966), επίσης του Γεωργιάδη, και η "Ιφιγένεια" (1978) του Μιχάλη Κακογιάννη. 

Ο "Κυνόδοντας" αφορά σε μια ανορθόδοξη ελληνική οικογένεια όπου οι γονείς μεγαλώνουν τα παιδιά τους φυλακισμένα μέσα στο σπίτι για να μην επηρεάζονται από τον έξω κόσμο. Τους εξηγούν ότι θα είναι έτοιμα να βγουν έξω όταν πέσει ο ένας κυνόδοντάς τους.

Η ταινία κέρδισε το πρώτο βραβείο στο "Ενα κάποιο βλέμμα" του Φεστιβάλ των Κανών. Έχει επίσης διακριθεί στα Φεστιβάλ Dublin International Film Festival, Montréal Festival of New Cinema, Sarajevo Film Festival, Sitges - Catalonian International Film Festival, Stockholm Film Festival.

Συντελεστές της ταινίας:
Σκηνοθεσία: Γιώργος Λάνθιμος. Σενάριο: Γιώργος Λάνθιμος, Ευθύμης Φιλίππου. Ηθοποιοί: Χρήστος Στέργιογλου, Μισέλ Βάλεϊ, Αγγελική Παπούλια, Χρήστος Πασσαλής. 

Απο την ηλεκτρονική σελίδα της Ελευθεροτυπίας

Ανακοίνωση της Δημοκρατικής Αριστεράς για την εγκατάσταση μεταναστών στη Νομική Σχολή Αθηνών

Η έλλειψη μεταναστευτικής πολιτικής της χώρας δεν μπορεί να αντικαθίσταται ή και να υποκαθίσταται από επιλογές μεμονωμένων ομάδων ή προσώπων, όπως συνέβη στη Νομική Σχολή σήμερα από καταληψίες μετανάστες και στενόμυαλους «συμπαραστάτες» τους και χθες στον Άγιο Παντελεήμονα από αυτόκλητους ακροδεξιούς «σωτήρες».

Η εγκατάσταση των μεταναστών στο κτίριο της Νομικής Σχολής είναι μια εντελώς αδιέξοδη και ανώφελη ενέργεια, η οποία το μόνο που καταφέρνει είναι να εγείρει συντηρητικά ανακλαστικά και να επαναφέρει με αρνητικό τρόπο το θέμα του ασύλου.

Το πανεπιστημιακό άσυλο από θεσμός που εγγυάται την ανάπτυξη της γνώσης και την ελεύθερη διακίνηση των ιδεών, μετατρέπεται σε χώρο υποτιθέμενης προστασίας οποιασδήποτε κοινωνικής ή πολιτικής ομάδας επιθυμεί να διαμαρτυρηθεί ή να διεκδικήσει κάποιο αίτημα.
Καλούμε τα κόμματα, τις πολιτικές νεολαίες και τις φοιτητικές παρατάξεις να επιδείξουν  τη σοβαρότητα που απαιτεί το μείζον ζήτημα της μετανάστευσης και να αποφεύγουν κινήσεις εντυπωσιασμού που οδηγούν σε περιθωριοποίηση τα μεταναστευτικά αιτήματα και σε απαξίωση την έννοια του ακαδημαϊκού ασύλου.

Υπέρ της συνταγματικής αναθεώρησης τάσσεται ο Φώτης Κουβέλη

Από την ηλεκτρονική έκδοση της Ελευθεροτυπίας

Άμεση αναθεώρηση του συντάγματος ζήτησε ο πρόεδρος της Δημοκρατικής Αριστεράς Φώτης Κουβέλης, προκειμένου να υπάρξει ουσιαστική αλλαγή του νόμου περί ευθύνης υπουργών.

Σε συνέντευξή του στο ραδιοφωνικό σταθμό Βήμα FM, ο Φώτης Κουβέλης τόνισε ότι "το νομοσχέδιο που προωθεί η κυβέρνηση αναφορικά με την παραγραφή του νόμου περί ευθύνης υπουργών δεν αντιμετωπίζει ουσιαστικά το πρόβλημα, διότι το άρθρο 86 του συντάγματος έχει δεσμευτικές ρυθμίσεις για τον όποιον εκτελεστικό νόμο. Είναι μόνο ηθικού χαρακτήρα η ρύθμιση που προωθεί το νομοσχέδιο".

Όσον αφορά στο σκάνδαλο της Siemens ανέφερε ότι δεν "υπήρξε ο ενδελεχής και ο σε βάθος έλεγχος για να διακριβωθεί η αλήθεια και να αναδειχτούν οι ευθύνες" και ότι "κυριάρχησαν ο συμψηφισμός και η πολιτική σκοπιμότητα, στοιχεία τα οποία οδήγησαν στο να μην υπάρξει έρευνα σε βάθος".

"Δεν υπήρξε ο έλεγχος των οικονομικών των κομμάτων αναφορικά με όντως υπαρκτές μαρτυρίες και καταγγελίες. Αυτός ο πλημμελής έλεγχος αναδεικνύει την απαράδεκτη λογική του συμψηφισμού και τη σκοπιμότητα που εμφιλοχώρησε. Αναδεικνύεται έτσι η πλήρης απαξία της λειτουργίας του πολιτικού συστήματος", πρόσθεσε.

Επισήμανε δε ότι "η κυβέρνηση οφείλει, εκπροσωπώντας το ελληνικό δημόσιο, να εγείρει αγωγές αποζημίωσης όχι μόνο για τα ποσά που δόθηκαν ως «δώρο», αλλά και για τη συνολική της ζημίας που υπέστη το δημόσιο από τη Siemens".

Η Δημοκρατική Αριστερά για το σκάνδαλο Siemens

Η συγκάλυψη και ο πολιτικός συμψηφισμός των δύο κομμάτων, ΠΑΣΟΚ και ΝΔ, στην υπόθεση του σκανδάλου της SIEMENS προσβάλλει τους πολίτες και περιφρονεί τη διεκδίκηση της κοινωνίας για διαφάνεια και τιμωρία εκείνων που προσέβαλλαν και λεηλάτησαν το δημόσιο αγαθό.
Η κυβέρνηση οφείλει και τώρα, ανεξάρτητα από τον απαράδεκτο νόμο για την ευθύνη των Υπουργών που οδηγεί σε ατιμωρησία, να σταθεί εναντίον όλων των υπευθύνων και να αξιώσει την αποζημίωση του ελληνικού δημοσίου για τη ζημιά που υπέστη από τις παράνομες πράξεις.
Η πλήρης απαξίωση της πολιτικής και η διαφθορά εξακολουθούν να είναι παρούσες.